Để đảm bảo các mối ghép vững chắc và an toàn, việc lựa chọn đúng kích thước bu lông là vô cùng quan trọng. Nhiều người thường tìm kiếm “thước bu lông” như một công cụ hữu ích để xác định các thông số kỹ thuật chuẩn. Bài viết này từ halana.vn sẽ cung cấp cho bạn những thông tin chi tiết và các bảng tra kích thước tiêu chuẩn cho các loại bu lông phổ biến nhất hiện nay, giúp công việc của bạn trở nên dễ dàng và chính xác hơn. Hãy cùng tìm hiểu nhé!
Tầm Quan Trọng Của Việc Tra Cứu Kích Thước Bu Lông Chuẩn
Trong ngành cơ khí, xây dựng và nhiều lĩnh vực kỹ thuật khác, bulong là chi tiết không thể thiếu để liên kết các bộ phận. Tuy nhiên, với sự đa dạng về chủng loại và ứng dụng, mỗi loại bulong lại có những đặc tính và kích thước riêng biệt. Việc nắm rõ các thông số tiêu chuẩn và sử dụng thước bu lông hoặc các bảng tra cứu chuyên dụng là bước đầu tiên và quan trọng nhất để đảm bảo mối ghép đạt yêu cầu về kỹ thuật, khả năng chịu lực và độ bền. Sử dụng sai kích thước có thể dẫn đến lỏng lẻo, hư hỏng mối ghép hoặc thậm chí gây nguy hiểm cho cấu trúc tổng thể.
Hiểu Các Thông Số Trong Bảng Tra Kích Thước Bu Lông
Các bảng tra kích thước bu lông cung cấp thông tin chi tiết về các chiều đo quan trọng của bulong theo các tiêu chuẩn quốc tế (như DIN, ISO, ANSI…). Việc hiểu rõ ý nghĩa của từng ký hiệu sẽ giúp bạn đọc và áp dụng bảng tra một cách chính xác. Các thông số phổ biến bao gồm:
- d: Đường kính danh nghĩa của ren ngoài của bulong. Đây là thông số cơ bản nhất để xác định kích thước bulong.
- P: Bước ren (Pitch). Là khoảng cách giữa hai đỉnh ren liền kề. Thông số này quan trọng để lựa chọn đai ốc có bước ren phù hợp.
- k: Chiều cao đầu bulong.
- s: Kích thước cạnh lục giác (Size of hexagon). Là khoảng cách giữa hai mặt phẳng song song của đầu lục giác, dùng để chọn kích thước cờ lê hoặc dụng cụ siết phù hợp.
- b: Chiều dài phần ren. Đối với ren lửng, đây là chiều dài tính từ đầu bulong đến điểm kết thúc phần ren.
- dk: Đường kính đầu bulong (đường kính vòng tròn ngoại tiếp đầu).
- e: Khoảng cách giữa hai tai của bulong tai chuồn.
- h: Chiều cao của tai bulong tai chuồn.
- dc: Đường kính của long đen (vòng đệm) liền trên bulong liền long đen.
- f: Kích thước cạnh vuông của cổ vuông trên bulong đầu tròn cổ vuông.
- v: Kích thước cạnh vuông của phần cổ vuông trên bulong đầu tròn cổ vuông.
Việc xác định chính xác các thông số này dựa trên thước bu lông hoặc bảng tra sẽ giúp bạn chọn đúng loại bulong cho ứng dụng cụ thể, đảm bảo sự tương thích với các chi tiết khác như đai ốc, vòng đệm và lỗ khoan.
Xem Thêm Bài Viết:
- Kích Thước Bu Lông D36: Thông Số Chuẩn Xác
- Bu Lông M24 Nghĩa Là Gì? Giải Mã Ký Hiệu M24 x 100
- Cụm bu lông chân đèn: Cấu tạo, ứng dụng và lựa chọn
- Đầu Bắn Bu Lông: Chức Năng Và Cách Chọn Chuẩn
- Tiêu chuẩn bu lông đầu chìm: Kích thước chi tiết
Kích Thước Bu Lông Lục Giác Ngoài Tiêu Chuẩn
Bu lông lục giác ngoài là loại phổ biến nhất, được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp. Chúng có cấu tạo ren khác nhau, bao gồm ren suốt và ren lửng, phù hợp với các yêu cầu lắp ghép khác nhau. Các loại bulong lục giác ngoài thường được sản xuất theo tiêu chuẩn DIN 933 (ren suốt) và DIN 931 (ren lửng).
Bu Lông Lục Giác Ngoài Ren Suốt
Loại bulong ren suốt này có phần ren chạy dọc toàn bộ chiều dài thân bulong (trừ phần đầu). Bulong lục giác ngoài ren suốt thường được làm từ nhiều loại vật liệu như thép carbon, thép không gỉ (inox 304, 316), đồng thau, v.v., đáp ứng các yêu cầu về cường độ và khả năng chống ăn mòn khác nhau. Tiêu chuẩn DIN 933 quy định chi tiết các kích thước của loại bulong này.
| d | M3 | M4 | M5 | M6 | M7 | M8 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| P | 0.5 | 0.7 | 0.8 | 1 | 1 | 1.25 |
| k | 2 | 2.8 | 3.5 | 4 | 4.8 | 5.3 |
| s | 5.5 | 7 | 8 | 10 | 11 | 13 |
| d | M10 | M12 | M14 | M16 | M18 | M20 |
| P | 1.5 | 1.75 | 2 | 2 | 2.5 | 2.5 |
| k | 6.4 | 7.5 | 8.8 | 10 | 11.5 | 12.5 |
| s | 17/16 | 19/18 | 22/21 | 24 | 27 | 30 |
| d | M22 | M24 | M27 | M30 | M33 | M36 |
| P | 2.5 | 3 | 3 | 3.5 | 3.5 | 4 |
| k | 14 | 15 | 17 | 18.7 | 21 | 22.5 |
| s | 32/34 | 36 | 41 | 46 | 50 | 55 |
Bảng tra kích thước bu lông lục giác ngoài ren suốt tiêu chuẩn
Bu Lông Lục Giác Ngoài Ren Lửng
Đối với bu lông lục giác ngoài ren lửng, chỉ có một phần của thân bulong được tạo ren, phần còn lại là thân trơn. Loại này thường được dùng trong các ứng dụng chịu lực cắt lớn, nơi phần thân trơn chịu lực cắt và phần ren dùng để siết chặt. Tiêu chuẩn DIN 931 quy định kích thước bulong ren lửng.
| d | M3 | M4 | M5 | M6 | M7 | M8 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| P | 0.5 | 0.7 | 0.8 | 1 | 1 | 1.25 |
| k | 2 | 2.8 | 3.5 | 4 | 4.8 | 5.3 |
| s | 5.5 | 7 | 8 | 10 | 11 | 13 |
| d | M10 | M12 | M14 | M16 | M18 | M20 |
| P | 1.5 | 1.75 | 2 | 2 | 2.5 | 2.5 |
| k | 6.4 | 7.5 | 8.8 | 10 | 11.5 | 12.5 |
| s | 17/16 | 19/18 | 22/21 | 24 | 27 | 30 |
| d | M22 | M24 | M27 | M30 | M33 | M36 |
| P | 2.5 | 3 | 3 | 3.5 | 3.5 | 4 |
| k | 14 | 15 | 17 | 18.7 | 21 | 22.5 |
| s | 32/34 | 36 | 41 | 46 | 50 | 55 |
Kích Thước Bu Lông Lục Giác Chìm Đầu Trụ
Bu lông lục giác chìm đầu trụ có lỗ lục giác ở giữa đầu bulong, cho phép sử dụng chìa lục giác (lục lăng) để siết. Thiết kế này giúp đầu bulong có thể nằm chìm hoặc bằng phẳng với bề mặt vật liệu, tạo tính thẩm mỹ và tiết kiệm không gian. Tương tự bulong lục giác ngoài, kích thước của bulong lục giác chìm cũng được quy định theo tiêu chuẩn, phổ biến là DIN 912 cho cả loại ren suốt và ren lửng.
| d | M3 | M4 | M5 | M6 | M8 |
|---|---|---|---|---|---|
| P | 0.5 | 0.7 | 0.8 | 1 | 1.25 |
| b | 18 | 20 | 22 | 24 | 28 |
| dk | 5.5 | 7 | 8.5 | 10 | 13 |
| k | 3 | 4 | 5 | 6 | 8 |
| s | 2.5 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| d | M10 | M12 | M14 | M16 | M18 |
| P | 1.5 | 1.75 | 2 | 2 | 2.5 |
| b | 32 | 36 | 40 | 44 | 48 |
| dk | 16 | 18 | 21 | 24 | 27 |
| k | 10 | 12 | 14 | 16 | 18 |
| s | 8 | 10 | 12 | 14 | 14 |
| d | M20 | M22 | M24 | M27 | M30 |
| P | 2.5 | 2.5 | 2.5 | 3 | 3.5 |
| b | 52 | 56 | 60 | 66 | 72 |
| dk | 30 | 33 | 36 | 40 | 45 |
| k | 20 | 22 | 24 | 27 | 30 |
| s | 17 | 17 | 19 | 19 | 22 |
Bảng thông số kích thước bu lông lục giác chìm đầu trụ
Bulong lục giác chìm ren suốt DIN 912 thường có cường độ cao, được sử dụng trong các ứng dụng chịu lực nặng. Bulong lục giác chìm ren lửng cũng đa dạng về chủng loại và vật liệu, phổ biến trong các ngành công nghiệp yêu cầu độ chính xác và khả năng chống ăn mòn. Các kích thước chuẩn được tuân thủ nghiêm ngặt.
| d | M3 | M4 | M5 | M6 | M8 | M10 | M12 | M14 | M16 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| P | 0.5 | 0.7 | 0.8 | 1 | 1.25 | 1.5 | 1.75 | 2 | 2 |
| b | 18 | 20 | 22 | 24 | 28 | 32 | 36 | 40 | 44 |
| dk | 5.5 | 7 | 8.5 | 10 | 13 | 16 | 18 | 21 | 24 |
| k | 3 | 4 | 5 | 6 | 8 | 10 | 12 | 14 | 16 |
| s | 2.5 | 3 | 4 | 5 | 6 | 8 | 10 | 12 | 14 |
Kích Thước Bulong Tai Chuồn Phổ Biến
Bulong tai chuồn, hay còn gọi là bulong cánh chuồn, có đặc điểm nhận dạng là phần đầu được thiết kế thành hai cánh dẹt đối xứng. Ưu điểm của loại bulong này là có thể siết hoặc tháo lỏng bằng tay mà không cần dùng dụng cụ, rất tiện lợi cho việc điều chỉnh hoặc lắp đặt nhanh. Tuy nhiên, bulong tai chuồn chỉ thích hợp cho các mối ghép có tải trọng nhỏ và vừa. Các kích thước bulong tai chuồn phổ biến được liệt kê trong bảng tra dưới đây, giúp bạn dễ dàng lựa chọn loại phù hợp với nhu cầu sử dụng.
Hình ảnh bu lông tai chuồn và bảng kích thước
| d | M4 | M5 | M6 | M8 | M10 | M12 | M16 | M20 | M24 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| P | 0.7 | 0.8 | 1 | 1.25 | 1.5 | 1.75 | 2 | 2.5 | 3 |
| e | 20 | 26 | 33 | 39 | 51 | 65 | 73 | 90 | 110 |
| h | 10.5 | 13 | 17 | 20 | 25 | 33.5 | 37.5 | 46.5 | 56.5 |
Kích Thước Bulong Lục Giác Ngoài Liền Long Đen
Bulong lục giác ngoài liền long đen là loại bulong đặc biệt có thêm một vòng đệm (long đen) được gắn liền ngay dưới đầu bulong trong quá trình sản xuất. Thiết kế này mang lại nhiều lợi ích như đảm bảo vòng đệm luôn có mặt, phân tán đều lực siết lên bề mặt vật liệu, giảm thiểu tình trạng lỏng mối ghép do rung động, và tăng tốc độ lắp đặt. Việc sử dụng loại bulong này không cần thêm long đen rời, giúp tiết kiệm thời gian và tránh mất mát chi tiết. Bảng tra kích thước bu lông liền long đen cung cấp các thông số chuẩn cho việc lựa chọn.
Kích thước tiêu chuẩn của bu lông lục giác liền long đen
| d | M5 | M6 | M8 | M10 | M12 | M14 | M16 | M20 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| P | 0.8 | 1 | 1.25 | 1.5 | 1.75 | 2 | 2 | 2.5 |
| b | 16 | 18 | 22 | 26 | 30 | 34 | 38 | 46 |
| k | 5.4 | 6.6 | 8.1 | 9.2 | 11.5 | 12.8 | 14.4 | 17.1 |
| s | 8 | 10 | 13 | 15 | 16 | 18 | 21 | 27 |
| dc | 11.8 | 14.2 | 18 | 22.3 | 26.6 | 30.5 | 35 | 43 |
Kích Thước Bu Lông Đầu Tròn Cổ Vuông
Bu lông đầu tròn cổ vuông là loại bulong có phần đầu hình tròn và một đoạn thân ngay dưới đầu có tiết diện vuông. Thiết kế cổ vuông này có vai trò quan trọng khi lắp đặt vào các lỗ vuông hoặc rãnh vuông trên vật liệu mềm như gỗ, nhựa. Khi siết đai ốc từ phía đối diện, phần cổ vuông sẽ ăn khớp vào vật liệu, giữ cho bulong không bị xoay theo, giúp việc siết chặt trở nên dễ dàng và chắc chắn hơn mà không cần giữ đầu bulong. Đầu tròn tạo bề mặt nhẵn, thẩm mỹ và an toàn hơn. Bảng kích thước dưới đây cung cấp các thông số chuẩn cho loại bulong này.
Bảng tra kích thước bu lông đầu tròn cổ vuông
| d | M5 | M6 | M8 | M10 | M12 | M16 | M20 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| p | 0.8 | 1 | 1.25 | 1.5 | 1.75 | 2 | 2.5 |
| dk | 13.55 | 16.55 | 20.65 | 24.65 | 30.65 | 38.8 | 46.8 |
| f | 4.1 | 4.6 | 5.6 | 6.6 | 8.75 | 12.9 | 15.9 |
| k | 3.3 | 3.88 | 4.88 | 5.38 | 6.95 | 8.95 | 11.05 |
| v | 5.48 | 6.48 | 8.58 | 10.58 | 12.7 | 16.7 | 20.84 |
Bí Quyết Lựa Chọn Bu Lông Có Kích Thước Phù Hợp
Việc lựa chọn bulong không chỉ dựa vào thước bu lông hay bảng tra cứu đơn thuần mà còn cần xem xét nhiều yếu tố khác để đảm bảo sự phù hợp tối ưu với yêu cầu của công trình. Dưới đây là những tiêu chí quan trọng cần lưu ý.
Yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất là khả năng chịu lực của bu lông. Mỗi loại bulong được chế tạo từ vật liệu khác nhau (thép cấp bền 4.8, 8.8, 10.9, inox…) sẽ có khả năng chịu tải trọng kéo, cắt và uốn khác nhau. Cần xác định rõ tải trọng mà mối ghép phải chịu để chọn loại bulong có cấp bền tương ứng, đảm bảo an toàn và độ bền cho công trình.
Thứ hai là môi trường thi công và làm việc của mối ghép. Nếu bulong được sử dụng trong môi trường ẩm ướt, hóa chất, nhiệt độ cao hoặc môi trường biển, cần lựa chọn vật liệu có khả năng chống ăn mòn và oxy hóa tốt như inox (ví dụ: inox 304, inox 316). Môi trường khắc nghiệt đòi hỏi vật liệu chế tạo bulong phải có độ bền cao để chống lại sự xuống cấp theo thời gian.
Cuối cùng là tính thẩm mỹ của mối ghép, đặc biệt trong các công trình kiến trúc hoặc sản phẩm yêu cầu cao về hình thức. Các loại bulong có đầu chìm, vật liệu sáng bóng (như inox) hoặc được xử lý bề mặt đặc biệt có thể được ưu tiên lựa chọn. Thiết kế đầu bulong (lục giác ngoài, lục giác chìm, đầu tròn…) cũng ảnh hưởng đến diện mạo tổng thể và không gian chiếm chỗ trên bề mặt lắp đặt.
Ứng dụng thực tế của bu lông trong liên kết công trình
Việc kết hợp sử dụng thước bu lông, bảng tra kích thước chuẩn và xem xét kỹ lưỡng các yếu tố về tải trọng, môi trường, và thẩm mỹ sẽ giúp bạn đưa ra lựa chọn bulong chính xác và hiệu quả nhất cho mọi ứng dụng.
Việc nắm vững cách sử dụng thước bu lông hay các bảng tra kích thước tiêu chuẩn là yếu tố then chốt để đảm bảo sự chắc chắn và an toàn cho mọi công trình. Bằng cách tra cứu các thông số như đường kính, bước ren và các kích thước khác, bạn sẽ dễ dàng lựa chọn được loại bulong phù hợp nhất với yêu cầu kỹ thuật và môi trường làm việc. Hy vọng những thông tin và bảng tra kích thước bu lông trên đây sẽ là cẩm nang hữu ích giúp bạn đưa ra quyết định chính xác khi làm việc với ốc vít và bulong.
